Türkiye’de her yıl, önemli bir kısmı ‘beÅŸ yıldızlı’ onlarca yeni otel hizmete giriyor. Bazı tahminlere göre hizmete giren otel sayısı 100′ü geçiyor. Bu yıl da yatırımı 2008 – 2009′da baÅŸlamış onlarca otel açılacak. Bazı büyük grupların otel yatırımı, hatta otel zinciri kurma, birkaç mevcut otele yenilerini ekleyerek zincire dönüştürme projeleri var. Yatırımcıların turizme ilgisinin giderek arttığı dikkat çekiyor. Küresel krizden sonra daha iÅŸtahlı bir yatırım hamlesi görülmesi mümkün.

Turizme tesis yatırımının ilgi görmesinin en önemli nedeni, Türkiye’nin turizme sunacağı varlıklar açısından çok daha zengin olduÄŸu halde, bazı rakiplerinin yarısı kadar bile gelir saÄŸlamaması… Turizmden 40 – 50 milyar dolar kazanması gereken Türkiye bugün, yarısını bile zor kazanıyor. Sektörün geliÅŸme temposu, yatırım eksiÄŸini ortaya çıkarıyor.

Yapılan hesaplamalara göre, 400 oda/800 yatak kapasiteli 5 yıldız statüsündeki bir otelin kaba inÅŸaatı 5.5-6 milyon euro’ya, mekanik tesisat iÅŸleri 3.2 milyon euro’ya yapılabiliyor. 220 kalem mal ve hizmet alımı ile otel yatırımları birçok sektörü harekete geçiriyor. Bu alımlarla çeÅŸitli sektörlere toplam 25-30 milyon euro’luk bir pazar yaratıyor. Buna göre 400 odalı, 5 yıldızlı bir otel yatırımı yaklaşık 35 milyon dolara (yaklaşık 50 milyon lira) çıkıyor.

Ekin Grubu AraÅŸtırma Birimi Turizm Tadarikçileri Rehberi’nden saÄŸlanan verilere göre ÅŸu sıralar 22′si 5 yıldızlı, 36′sı 4 yıldızlı, 7′si butik, 35′i üç yıldızlı, yıldızı belli olmayan 24 olmak üzere toplam 124 yeni otel yatırımı yapılıyor. 54 otel veya tesiste yenileme, modernizasyon, tamamlama yatırımları yapılıyor.

150 milyon dolarlık bile var

Komple yeni yatırımlar arasında yatırım deÄŸerleri 20 ila 150 milyon dolara arasında deÄŸiÅŸen tesisler var. Arsa fiyatları ve zincir satandartlarına göre deÄŸiÅŸmekle birlikte, kabaca bir hesap için, beÅŸ yıldızlı bir otel yatırımının ortalama 35 milyon dolara, bir butik otel yatırımının 20 milyon dolara, dört yıldızlı bir otel yatırımının ortalama 15 milyon dolara, 3 yıldızlı bir tesisin 10 milyon dolara yapılabildiÄŸi varsayıldığında, sadece komple yeni yatırım tutarının 2.5 milyar dolar civarında olduÄŸu tahmin edilebilir. Faaliyetteki 54 otelde yeni yatırım yapılıyor. Bu otellerde ortalama 5 milyon dolarlık ek yatırım yapıldığı varsayıldığında yaklaşık 250 milyon dolarlık bir rakama ulaşılıyor. Bu rakamlar, Türkiye’de halen otel yapmak ve yenilemek için 3 milyar dolara yakın yatırım yapıldığını gösteriyor.

ONLARCA GRUP OTEL YATIRIMI YAPIYOR

AKFEN: Fransız Accor Grubu ile otel yatırımları yapıyor. Daha önce 50 otel planı duyurulmuştu. Portföyünde Zeytinburnu Novotel, Zeytinburnu İbis, Eskişehir İbis, TrabzonNovotel, Gaziantep Novotel, Gaziantep İbis, Mercure Kıbrıs faaliyette.

Kayseri Novotel ve Ä°bis önümüzdeki mart ayında açılıyor. Bursa Ä°bis 2011 Ocak’ta faaliyete geçecek.

MAKYOL Ä°NÅžAAT: Büyük otel yatırımlarına baÅŸladı. 150 milyon dolarlık Etiler projesi yürüyor. Grubun bu sektöre büyük yatırım planı var. DuyurulmuÅŸ projeleri arasında Ä°stanbul’da Taksim-BeyoÄŸlu’nda bir otel daha bulunuyor.

KOSÄ°FLER: Türkiye’de kilit illerde 25 yeni Hilton Garden Inn oteli kurma planı var. Ä°lk oteli 2010 yılında Kütahya’da açmayı planlıyor. Kosifler Yönetim Kurulu Ãœyesi Sinan Kosif, (Ä°stanbul Bostancı, Kütahya, Mardin ve Åžanlıurfa’da Hilton Garden Inn’lerin inÅŸaatlarına baÅŸlandığını ve krize raÄŸmen devam edildiÄŸini açıklamıştı.

AMPLÄ°O: Hilton’la geçen yıl grupla anlaÅŸma imzalayan Amplio, ilk yatırımına Diyarbakır`da baÅŸladı. Amplio’nun anlaÅŸması 9 ilde 15 oteli kapsıyor. Bu oteller Hilton Garden Inn markasıyla faaliyet gösterecek. Hilton yatırımlarını iki yılda iki kattan fazla arttırmayı planladığını açıkladı.

AĞAOĞLU: İnşaat yatırımlarıyla tanınan grubun bazı projelerinin içinde otel de olacak. Daha önce yapılan açıklamalara göre grup 9 yeni otel yaparak zincir kuracak.

DOÄžUÅž HOLDÄ°NG: Turizme 200 milyon dolarlık yatırım planı var. DoÄŸuÅŸ Grubu Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Ferit Åžahenk, turizmde yeni yatırım potansiyellerine baktıklarını, grup bünyesindeki marinalar ve ellerindeki 6 otelin turizm yatırımları için yeterli olmadığını söylemiÅŸti. Ferit Åžahenk, “Yeni otellere potansiyel olarak bakıyoruz. Bilhassa arkadaÅŸlarımız ÅŸu anda dünyanın içinde olduÄŸu dönemi de zannediyorum fırsat olarak kullanacaklar” açıklaması yapmıştı.

SÖNMEZ HOLDÄ°NG: Ä°ki yeni otel yapıyor. Ä°ki eski oteli yenileyecek. 75 milyon dolar yatırımla Lara ve Bursa’da iki yeni otel yapıyor. Bu sektörde ‘Baia’ zincirini kuracak.

-Bursa – Çekirge’de 35 milyon dolar yatırımla hidroterapi merkezi niteliÄŸinde termal otel yapacak. “Bursa Baia”yı hizmete soktu.

DÄ°VAN: Divan Grubu`nun 5 oteli faaliyette. Ä°stanbul oteli yenileniyor. Ä°nÅŸaatı devam eden 2 projeyle otel sayısı 8`e çıkacak. Yeni açılacak oteller Çorlu ve Ankara Çukurhan’da. Grubun biri yine Ä°stanbul Pendik’te olmak üzere Adana, Kayseri, Bursa, Malatya, Samsun ve Diyarbakır gibi iller var. 21 otele ulaÅŸmayı planlıyor.

DEDEMAN: Grubun 22 oteli iÅŸletmede. Dedeman Ä°ran, Zonguldak, Bostancı, Bakü ve Cavlak Thermal 2011′de açılacak. Grubun 50. Yılında 50 otele ulaÅŸma hedefi var. Bu hedefe markasıyla iÅŸletme hakkı alarak ve yeni yatırımlarla ulaÅŸacak.

THE MARMARA: 10 yıl içinde zincirdeki otel sayısını 40′a çıkarmayı planlıyor. Bunun için satın almalar dışında iÅŸletme amaçlı görüşmeler yapıyor.

RİXOS: Yurtdışında beş oteli var. Bahrain ve Dubai projeleri yürüyor. Yurtiçinde 6 oteli faaliyette. Büyüme planı kapsamında yeni yatırımlar yapması gündemde.

UNÄ°VERSAL GRUBU: Butik otelciliÄŸe baÅŸladı. Ä°lk otel Karaköy’de, ikincisi Çanakkale’de olacak.

ORJÄ°N: Tepebaşı’nda yapımı süren ‘Orjin Pera Otel’den sonra Bodrum’da ikinci otel yatırımı planlıyor.

TEKNİK HOLDİNG: İki büyük otel yapacak. Yeni bir iş modeli ile odalarını şirketlere kiralayacak.

ETSTUR: 5 oteline ilave olarak 3 otel yatırımı (Antalya, Bodrum ve Kıbrıs’ta) daha yapacak. Yatırım bütçesi 150 milyon dolar.

KÄ°BAR HOLDÄ°NG: Afyon’da yapacağı ikinci AVM’de Türkiye’nin en büyük termal otelini yapacak. Bir de Seferihisar’da otel düşünüyor. Denize sıfır. 450 metre denize cepheli. 2 km yanında kaplıca suyu olan bir termal saÄŸlık oteli yapacak.

ÖZTANIK GRUBU: Golden Age, Crystal ve Lion otellerinin sahibi Öztanık Grubu, Zincirlikuyu`da eski Hayat Sigorta binasını alarak baÅŸlattığı beÅŸ yıldızlı otel projesi tamamlanıyor. Otele 30 milyon dolarlık yatırım yapılıyor. Öztanık Grubu`nun ayrıca Anadolu Yakası’nda da projesi var.

BAYRAKTAR GRUBU: Viaport AVM’nin içinde otel yapıyor. Yeni AVM’lerde de yapmayı planlıyor.

ASTAÅž: 2010′da Ä°stanbul’da en az iki butik otel projesine start vereceklerini açıklamıştı.

KARAKAÅž Ä°NÅžAAT Antalya’da dört yıldızlı otel yatırımı için 34 milyon 763 bin YTL teÅŸvik aldı.

SEHA Ä°NÅžAAT: Antalya’da beÅŸ yıldızlı otel inÅŸası 28 milyon 37 bin YTL tutarında yatırım teÅŸviÄŸi kullandı.

ÖZTÄ°MURLAR: Bursa’da Inter Continental Oteller Grubu ile imzaladığı lisans anlaÅŸmasının ardından Ä°zmir Yolu üzerindeki Carrefoursa yanında, Crown Plaza Bursa Oteli’nin inÅŸaatına baÅŸladı. 30 milyon dolarlık yatırım planlanıyor.

DURMAZLAR: Hilton Hotel Corporation, dünyada ilk kez, iki konsept otelinin (5 yıldız ve 3 yıldız) yan yana Bursa’da yapılmasına izin verdi. Durmazlar Makineile yapılan lisans anlaÅŸması kapsamında, 170 odalı lüks Hilton Bursa Convention Centre&Spa ile 107 odalı Hampton by Hilton Bursa’nın inÅŸaatı, yeni Yalova yolundaki 35 bin metre kare alanda sürüyor. 2011′de hizmete açılacak.

ANEMON: 2010′da Isparta’ya otel yatırımı yapmayı planlıyor.

DÄ°ÄžER YATIRIMCILAR: Gürallar’ın Samsun’da 5 yıldızlı bir otel projesi var. Hey Travel, HacıbektaÅŸ’ta 80 dönüm arazi aldı. 20 milyon dolar yatırımla 400 yataklı kongre oteli yapacak.

Macro Ayakkabı, Ä°stanbul’da Quantum International’i yapıyor. DiÄŸer önemli otel yatırımcıları arasında ÅŸu gruplar bulunuyor: Eren Holding, Tekstilkent ve Giyimkent kooperatifleri, Pagi Örme, Döğme Ailesi, Broderi Narin, Cevahir, Limak ve Reisler Deri, TaÅŸ Yapı.

Köfteoğlu: Turizm yatırımı konaklama tesisi ağırlıklı

Turizmdeki toplam 29.3 milyar dolarlık sabit sermaye yatırımından kamunun gerçekleştirdiği havaalanları vb altyapı harcaması ayrı tutulduğunda geriye kalan yatırımların tamamı özel sektörün konaklama yatırımları. Herşey dahil uygulamaları sonucunda konaklama tesislerinin ekonomiye katkıları ve ilişkili oldukları sektörlerden mal ve hizmet alımları arttı. Yeni konaklama yatırımlar ile her yıl 20 bin kişiye daha iş olanağı sağlanıyor. 25. sayılı işkolunu oluşturan konaklama sektöründe kayıtlı olarak 320 bine yakın kişi çalışıyor.

Turizm Uzmanı Fehmi KöfteoÄŸlu’nun deÄŸerlendirmesi şöyle:

“Seyahat endüstrisi olarak tanımlanan turizm, Türkiye’de büyük oranda yurtdışından gelen turistlere verilen hizmetlere dayalı, dolayısıyla incoming merkezli. Bir baÅŸka deyimle Türkiye turizmde turist karşılayan bir ülke. Böyle olunca da sektörün ana gövdesini yurtdışından gelenlere hizmet veren kesim, yani konaklama oluÅŸturuyor.Türkiye’de bugün kaba bir hesaplamayla turizm yatırımlarının 35 miyar doları geçtiÄŸi tahmin ediliyor. DPT verilerine göre, 2006 yılı sonu itibariyle turizm sektöründeki toplam sabit sermaye yatırımı 29 milyar 349 milyon dolar. Türkiye’de turizm yatırımlarının konaklama merkezli yapılmasının nedeni, yatırımın geri dönüşünün diÄŸer sektörlere kıyasla daha hızlı olması. Türkiye’nin turizmdeki geleceÄŸi yatırımcının ilgisini çekiyor.”

En cazip yatırım alanı İstanbul

Ä°stanbul Kültür ve Turizm Ä°l Müdürlüğü verilerine göre, Ä°stanbul’da Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan iÅŸletme belgeli 61 bin, Belediye belgeli 45 bin olmak üzere toplam 105 bin yatak kapasitesi bulunuyor. Bu yatak kapasitenin 13 bini beÅŸ yıldızlı otellerde. Ä°stanbul’da inÅŸası devam eden toplam 23 bin yatak kapasiteli konaklama tesisi var.

AVRUPA YAKASI

. Diamond of Ä°stanbul-Maslak

. Bomonti Turizm Kompleksi

. Ramada Ä°stanbul Maslak

. Grand Tarabya Oteli Tarabya

. Verdi Palace -BeÅŸiktaÅŸ

. Arı Oteli-Beşiktaş

. Palmali Bakü -Beşiktaş

. Orjin Pera1 Otel-BeyoÄŸlu

. Orjin Pera 2 Otel BeyoÄŸlu

. Donizetti Palas-BeyoÄŸlu

. Ortaköy Townhouse-Ortaköy

. Savanora Hotel-Büyükçekmece

. Crown Plaza-BayrampaÅŸa

. Onur Alpozan Otel-Fatih

. Holiday Inn Express-BayrampaÅŸa

. Gold Star Hotel-Fatih

. Vilayet Otel Karacabey

. Quantum Hotel-Bağcılar

. Rota Otel-Bağcılar

. Focus Hotel- Esenler

. Porto Viata-Eyüp

. The Green Park Hotel Eyüp

. Ulubaba Oteli-Silivri

. Premier Vista -Silivri

. Ataköy Otel-Bakırköy

. Adela Florya Hotel- Küçükçekmece

. Alrazi- Küçükçekmece

. Sonkar Otel-Avcılar

. AkdaÄŸ Otel-Adalar

. Beynova-Beylikdüzü

ANADOLU YAKASI

. The Green Park -Pendik

. Mir Club Country-Pendik

. Kuttim Hotel – Pendik

. Divan İstanbul –Pendik

. Dedeman- Bostancı

. Silence İstanbul Hotel-Kadıköy >

. Corner Hotel-Kadıköy

. Kalamış Otel-Kadıköy

. Altunizade Princess -Üsküdar

. Özdil Oteli-Şile

. Hilton Garden Inn -Maltepe

. Cevahir Maltepe Hotel-Maltepe

. EEG Otel-Beykoz

. Tuzla Yelken Otel -Tuzla

. Marist Otel-Kartal

. Gümüşyaka Gümüş-Silivri

Ruslar, Azeriler otel topluyor

Rus turistin çok tercih ettiÄŸi Antalya civarı Rus yatırımcıların da ilgisini çekiyor. Mayıs 2009′da Hollywood starlarının katılımıyla açılışı yapılan Mardan Palace bu yatırımların en önemlisi. Mardan’la birlikte Rusların Türkiye’deki otel yatırımlarının 2.5 milyar dolara gittiÄŸi belirtiliyor. Rus ÅŸirket KAF Hotel International, Crown Plaza Antalya’yı aldı. Rus Intourist, Antalya’da beÅŸ yıldızlı Justiniano Side Oteli kiraladı. 14.1 milyar dolarlık servetiyle geçen yıl Rusya milyarderler listesinin zirvesine oturan Mihail Prohorov’un Ä°zmir ÇeÅŸme’de 7 yıldızlı otel izni aldı. Ä°ÅŸte Rus ve Azeri yatırımları:

Rus inÅŸaat firması Mirax, Antalya Kemer’de 2 bin 500 yataklı Sungate Port Royal’i satın aldı.

Moskova merkezli KAF Hotel International, 390 yataklı Antalya Konyaaltı’nda bulunan Crown Plaza Antalya’yı aldı. Kaç liraya aldığı açıklanmadı.

Telman Ä°smailov’a ait AST Group, bin yataklı Mardan Otel yatırımını yaptı.

Ä°stanbul’da bombalı saldırıya uÄŸrayan eski HSBC merkez binasını Rus-Azeri ortaklığı Palmali Bakü aldı. Bina ÅŸehir oteline dönüştürülecek.

‘En zengin Rus’ iÅŸadamı Prohorov, Ä°zmir ÇeÅŸme’de, Altınkum Mevkii’nde Tur Site denilen bölgede 184 dönüm arazi aldı. Burada 7 yıldızlı otel kuracak.

Kaynak: Ekin Grubu Araştırma Birimi