Tahmin Edilebilir Olmak Mı, Tahmin Edilebilir Olmamak Mı?

Hangisi daha makbuldur?

“Tahmin edilebilir olmak mı, Tahmin edilebilir olmamak mı?”

Bu yazımda bu soru üzerine beynimi kaşındırdım.

Tahmin edilebilir olmak ne demek? Tahmin edebilmek ne demek?

Tahmin edilebilir olmamak ne demek? Tahmin edememek ne demek?

Örneğin, karşınızda iki insan var. Birinin tepkilerini tahmin edebiliyorsunuz. Yani diyebiliyorsunuz ki; şöyle bir olay olsa X kişisi şöyle davranır veya şu sözleri söyler çünkü tepkilerini öngörebiliyorsunuz. Bir kişi daha düşünün. Bu da Y kişisi olsun. Bir olay veya durum karşısında nasıl davranacağını hiç bilmiyorsunuz. Bilmemek bir tarafa tahmin bile edemiyorsunuz. Kestiremiyorsunuz. Hangi kişi sizin için tercih edilebilir?

Sözlüklerde “Tahmin etmek” fiilinin tanımı için şunları yazar: Yaklaşık olarak değerlendirmek, sezgiye ya da kimi verilere dayanarak gelecek bir şeyi, olayı kestirme. Önceden kestirilen, düşünülen şey.

Dünya’da ki tüm ekonomik, sosyolojik ve psikolojik düzenler, sistemler, ilişkiler, ticaret hayatı, herşey tahmin etmek üzerine kurgulu. Ancak bu tahminlerde en kadar isabetli olunabildiği önem kazanan nokta. Aynı zamanda tahmin yürüteceğiniz arenadaki öngörünüzün kuvvet derecesi veyahut sezilerinize sırtınızı dayadığınız noktada doğru tahmin yürütebilme beceriniz.

“Tahmin yürüteceğiniz arena” ne demek; herhangi bir konu, kişi, olay, olağan ve/veya olağandışı durum karşısında doğru öngörülerde bulunabilmek için, tahmin yürütmeye kalkıştığınız alan, konu, kişi hakkında bilgi sahibi olmalısınız. Sadece içgüdüsel olarak bir yere kadar gelebilirsiniz ama tahminin tamamında daha doğru tespitler yapabilmek için bilginiz, birikiminiz ve mümkünse deneyiminiz olmalı. Diğer türlüsü yapılan boş keseden sallamak veya atıp tutmak fillerinin karşılığı olarak kalmaktan başka bir işe yaramayacaktır.

Bu anlattığım hususlar hem özel hem iş hem eğitim/okul hayatınız için geçerli. Şöyle düşünün, henüz 15-16 yaşında bir gençsiniz. İlk defa flört edeceksiniz, hoşlandığınız çocuk veya kızla yeni flörte başlamışsınız. Neyi tahmin edebilirsiniz ötesi ne ile tahmin edebilirsiniz ötesi tahmin edebilmek için yeterli bilgi birikiminiz var mı ötesi öngörünüzü çalıştırma bilinciniz mevcut mu? Cevap vereyim: Tabii ki hayır. Sadece tatlı tatlı flörtleşir hayatınız boyunca flört konusunda ilk bilgi edinme merdiveninin başına gelmiş olsa olsa bir adımcık atmış olursunuz. Oysa ki merdivenin basamakları çokça…

Aynı örnek iş hayatınız için de geçerli. İş hayatında başa gelebilecek farklı senaryolarda hareket edebilmek ve vizyoner bir strateji ile meydana gelebilecek durumlar karşısında esneyebilme yeteneği yıllar içinde yaşanan deneyimler ve kişisel gelişimler ile sağlanabilir. (Alınan iyi bir eğitim de destekleyicisi hiç şüphesiz) Böylelikle karşınıza çıkabilecek durumları, gelişebilecek olayları daha kolay tahmin edersiniz, tedbirlerinizi böyle alır, zaferlerinizi böyle kazanırsınız. İş hayatınız henüz yeni başlamışken bu denli ahtapot misali ve isabetli tahminleriniz/öngörürüleriniz olabilir mi sizce?

Tüm yaşadıklarınız, kazandığınız tecrübeler, sizi isabetli bir tahmin yapabilmek adına biraz daha besler. Çok güzel bir besin kaynağıdır. Nasıl faydalanmanız gerektiğini bilmeniz ve bu kaynaktan doğru beslenmeniz gerekir.

Öte taraftan yazımın başında değindim o enteresan nokta var.

Tahmin edilebilir olmayı mı tercih edersiniz? Yani size göre bu bir denge göstergesi ve sağlam bir ruh hali ifadesi midir? Kendinizden de, karşınızdakinden de bunu mu beklersiniz? Yoksa tahmin edilebilir olmak tercihiniz olmaz mı? Belki “Ne öyle, her harekette tahmin edilebilir olmak ne kadar sıkıcı” da diyebilirsiniz?

Bazıları tahmin edilebilir, diğer bazıları da tahmin edilebilir hiç kuşkusuz ama bir farkla…Tahmin edilemeyen her ne ise ancak daha zorlayıcı olarak daha yüksek bir akılla karşısındaki tarafından tahmin edilebilir. Tahmin edilemeyeni tahmin edebilmek için ondan bir adım önde düşünmeniz gerekir. Tüm alternatifleriniz önünüzde olmalıdır. Tüm alternatiflere de hareket kabiliyetiniz…Tahmin edilemeyeni tahmin etmek için şaşırmak fiilini kullanmaktan vazgeçmelisiniz. Şaşırmak demek karşınızdaki kişiyi/durumu/olayı hiçbir şekilde tahmin etmemiş (öngörmemiş) ve düşünmemiş olduğunuzu gösterir. Ancak hayatta herşeyi de tahmin edemezsiniz çünkü bunun anlamı da sürprizlere kapınızı kapatmış olmanız demektir. (Burada kastettiğim sadece iyi sürprizler)

Hayatı iyice çekilmez hale getirmeye gerek yok ne de olsa öyle değil mi? Banu, ben herşeyi tahmin edebiliyorum diyorsanız ne diyeyim mükemmelsiniz o zaman tahmin edin ama etmemiş gibi yapın.

Sorduğum soruya şöyle açıklık getirmeye çalışayım bayanlar baylar;

Bu hiçbir zaman sizin/bizim cevabını vereceğiniz/vereceğimiz bir soru değildir.

Üstüne üstlük sizin tercihinize de kalmamıştır. Bunu seçemezsiniz. Bu bir gendir. Damarlarınızda gezinir. Bilinçaltınızdır. Karakterinizdir. Düşünme tarzınızdır. Beyninizi kullanış biçiminizdir. Tahmin edilebilir olmak veya tahmin edilebilir olmamak…Biri diğerine üstün değildir. Ancak tahmin edilebilmek/tahmin edebilmek daha fazla mutluluk ve huzur vericidir. Huzursuzluktan da beslenenler var. Bu da bir tercih…

Bazıları giderken bazıları kalırken dengededir. Bazıları savaşçıdır. Bazıları toprağa sağlam basar. Bazıları arenada dövüşür. Bazıları kalelerin arkasındadır. Ama hepsi de kendi içinde bir “denge” halidir. Bu bir “iklim” halidir. Bu da bir zendir.

Tahmin edilebilir olmak ve tahmin edebilmek (öngörüde bulunabilmek) uzun vadede her zaman tüm başarılarınız için daha avantajlıdır. Ancak unutmamak gerekir ki, insanın her zaman deliliğe bir adım kadar yakın bir yanı vardır.

www.banucakar.com

Leave a Reply

*