Ziraat bankası ile tanışmam 1991’de üniversite yıllarımda oldu. Sabahın erken saatlerinde harç parası yatırmak için şubeden içeri girerken, işimi yarım saatte bitirebilmenin hesaplarını yapıyordum. Böylelikle Erol Manisalı’nın “İkitisada Giriş” dersine yetişebilecektim. Ancak evdeki hesabın çarşıya uymayacağını anlamam fazla uzun sürmedi. Kalabalık kelimesi o anı anlatmak için kifayetsiz kalıyor. Değil para yatırmak şubenin içinde bulunmak bile başarı sayılabilirdi.

Havalandırma çalışmıyor biz de kalorifer peteğinin dilimi gibi ısındıkça ısınıyorduk. İşlemleri yaptırabilmek için sıra bana geldiğinde öğlen tatiline sadece 10 dakika kalmıştı. Ne kadar şanslı olduğumu düşünmüştüm. Çümnkü ikinci etap olan vezne sırasına öğleden sonra hemen başlayabilecektim. Meğer sıra yokmuş. Veznedeki görevli isim isim çağırıyormuş. Fakat görevli hayli hoşsohbet biri olmalıydı ki, ne muhabbeti bitti ne çayı ne de torpili. Gelen önüme geçiyordu. Vezneden ismimin okunduğunu duyduğumdaysa saat öğleden sonra 3’ü çoktan geçmişti.

Ziraat gülerken

Ziraat Bankası genel müdürü Çağlar brüt karlarının 4 milyar 417 milyon TL, net karlarının ise 3 milyar 511 milyon TL olduğunu açıkladı. Bu karın aynı zamanda yüzyılın karı olarak nitelendiriyor. Çok güzel ancak benim yüzyılın karını etmek için bankanın ekstra bir çaba gösterdiğine dair inancım yok. Faizlerin rekor seviyede düştüğü bir ortamda, eğer elinizde hazinenin borçlanma senedini tutuyorsanız çay içip muhabbet etseniz bile kar rekorunu kırmanız sürpriz olmaz.

Ziraat Bankası da kamu bankası olması dolayısıyla hazineye en çok veren banka statüsünde. Yani Ziraat Bankası’nın 2009 yılında en çok kar getiren banka olması gayet normal. Üstüne üstlük kamu kurumları bütçelerindeki parayı yıllardır düşük faiz ile ya da faizsiz Ziraat Bankası’nda tutarlar. Ucuza fonladığın parayı yüksek faiz ile devlete borç vermekten daha karlı ne olabilir ki?

Ziraat ağlıyor.

Burada açıklanması gereken iki önemli konu var. Birincisi Ziraat Bankası bu derece kar ederken ve devletin piyasalarındaki en büyük aktörüyken neden özelleştirilecek? Yok eğer özelleştirilmeyecekse binlerce banka çalışanı istihdam fazlası personel denilerek neden başka kurumlara gönderildi. Yaklaşık 17bin eski personelin yıllarca mağdur olmalarına neden ses çıkartılmadı?

İkinci konu ise, Ziraat Bankası adından da anlaşılacağı üzere ziraat ile uğraşan çiftçimizin kredi ihtiyaçlarını karşılayıp onları ezdirmemek daha da iyi duruma gelmelerini sağlamak üzere kurulmuştur. Kuruluş amacı olan asli görevini yapmayıp elinde tuttuğu kaynağı hazineye yüksek faiz ile borç verip ettiği kar ile övünmesi ne kadar doğrudur?

Ziraat Bankası’nın küçük çiftçi yerine tarımda büyük sermayeyi destekleme stratejisine geçtiği görünen bir gerçektir. Hatta Türkiye Ziraat Odaları Birliği Ziraat Bankasını icraya verdiği çiftçi sayısını infial yaratmamak için açıklamamakla suçlamıştı. Ziraat Bankası’nın misyonunda hızla uzaklaşıp karlılık hedefini öne çıkarmasının ve kar rekorunu kırmasının zor durumdaki çiftçiye nasıl bir yararı olacağını ben anlamadım. Anlayan varsa anlatsın lütfen.

Murat Muratoğlu / Sözcü

Ziraat Bankası Genel Müdürü Can Akın Çağlar, Rixos Otelde yaptığı basın toplantısında, bankanın 2009 yılı faaliyet sonuçlarını ve 2015′e kadar genel vizyonunu açıkladı.

Çağlar, 2009 yılında sektörün üzerinde büyüme performansı gösterdiklerini ve aktif büyüklüklerinin 125 milyar Liraya çıktığını söyledi.

Toplam kredilerinin 35 milyar 792 milyon liraya ulaştığını da bildiren Çağlar, sektörün en çok kredi veren bankası olduklarını, haftada ortalama 1 milyar liranın üzerinde kredi kullandırdıklarını, 1 milyar liranın altında hiç düşmediklerini kaydetti.

Bankanın yapılandırma uygulamalarına de değinen Çağlar, söz konusu yılda 172 bin 600 kişinin 2,7 milyar lira borcunun yapılandırıldığını anlattı.

3 milyar 511 milyon lira net karla yüzyılın karını elde ettiklerini bildiren Çağlar, ”banka olarak yüzyıldır böyle bir kar elde etmediğimizi düşünüyoruz. Brüt karımız 4 milyar 417 milyon lira, vergi karşılığı olan 906 milyon lira düşüldükten sonra net karımız 3 milyar 511 milyon lira” dedi.

Tarımsal krediler

Tarımsal kredilerde 2009′da 7 milyar 708 milyon lira yıl sonu bakiyesine ulaştıklarını, bir önceki yıla oranla yüzde 21′lik artış gösterdiklerini ifade etti. Çağlar, çiftçiye kullandırdıklarını kredinin son 6 yılda 25 milyar liralık hacme ulaştığını söyledi.

Ziraat Bankası Genel Müdürü Çağlar, haftada 2006′da 70 milyon lira, günümüzde ise 155 milyon lira kesintisiz finansman desteği sağladıklarını anlattı.

Çağlar, Ziraat Bankası tarafından tarımsal kredilere uygulanan sübvansiyonlu faiz oranlarının 30 yıl sonra ilk defa yüzde 9,75-yüzde 5,20 arasında değişen “tek haneli” oranlara indirildiğini de kaydetti.

Takipteki krediler

Takipteki kredilerde sektöre oranla iyi bir performans gösterdiklerini vurgulayan Çağlar, sektörün takip oranı yüzde 5,2 iken Ziraat Bankası’nın 2009 sonu itibariyle takipteki kredi oranının yüzde 1,9 seviyesinde olduğunu söyledi.

Çağlar, “Tarımsal kredilerde verilen 100 lira kredinin 2002 yılında 62 lirası geri dönmezken, bugün sadece 2,4 lirasında problem yaşıyoruz. Bireysel kredilerin 3,3′ü geri dönmezken bugün sektör lideri olduğumuz ortamda yüzde 1′i geri dönmüyor. 2002′de yüzde 24 geri dönmeme oranıyla çalışırken, bugün yüzde 1,9′luk bir geri dönmeme oranıyla çalışıyoruz” diye konuştu.

2015 vizyonu

Çağlar, Ziraat Bankasının 2015 vizyonu konusunda da bilgi verdi. Bundan sonra bankanın yerel gücünü yurt dışında bölgesel güç haline getirmeye çalışacaklarını belirten Çağlar, şöyle devam etti:

“Ama yurt içerisinde de en az sektör kadar büyüyeceğiz. Ne sektörün çok önünde koşacağız, ne de çok gerisinde kalacağız. Sektör kadar büyümeye devam edeceğiz. Yurt dışında ise yerel gücünü, bölgesel güç haline dönüştüren bir banka haline gelme arzusundayız. O yüzden yakın coğrafyamızdaki bütün ülkelerde şubelerimiz, bankalarımız söz konusu. Türkiye’nin sınır komşusu olan ülkelerden Suriye hariç şimdilik, hepsiyle bir şube, ya da iştirak, ya da temsilcilik yoluyla networku oluşturmuş vaziyetteyiz. Özellikle Balkan coğrafyasında özellikle körfez bölgesinde, özellikle Türki coğrafyalarda kısacası Türk iş adamlarının gittiği her yerde onlarla birlikte olmak ya da onlardan önce oralarda olmak şeklinde bir stratejiyle artık 46 yıldır yurt içinde oluşturduğumuz gücü, bölgesel bir güç haline çevirme arzusundayız.”

Dünya Gazetesi

Yapı Kredi’den yapılan yazılı açıklamaya göre, 2008 yılına göre net karını yüzde 23 oranında artıran Yapı Kredi’nin toplam gelirleri ise yüzde 26 artışla 6 milyar 71 milyon TL’ye ulaştı. Olumlu ticari performans ve başarılı gider yönetimi sayesinde Yapı Kredi’nin Gider/Gelir rasyosu ise bir önceki yıla göre 12 puan daha iyileşerek yüzde 41′e düştü. 2009 yılında Bankanın ortalama özsermaye karlılığı yüzde 23 olarak gerçekleşirken Sermaye Yeterlilik Rasyosu ise banka bazında yüzde 17,8, konsolide bazda yüzde 16,5 olarak gerçekleşti.

Ekonomide yaşanan daralmaya rağmen müşterilerini desteklemeye devam ettiklerini belirten Yapı Kredi Murahhas Aza ve Genel Müdürü Faik Açıkalın, 2009 yıl sonu itibarıyla toplam kredilerinin yaklaşık 40 milyar lira olarak gerçekleştiğini ve özellikle konut kredilerinde sektörden 6 puan daha fazla büyüyerek geçen yıla göre yüzde 20′lik artış kaydettiklerini açıkladı. Büyümeye ve büyütmeye yönelik yatırımlarını durdurmadıklarını belirten Açıkalın, zorlu piyasa şartlarına rağmen 2009 yılında oldukça uygun koşullarla toplam 1 milyar 395 milyon ABD Doları tutarında sendikasyon kredisi aldıklarını ve bu kaynağın banka müşterilerinin finansman ihtiyaçlarında kullandırıldığını söyledi.

Açıkalın şöyle devam etti:

“2009 yılında, kriz döneminde altyapı ve süreçlerimizde önemli iyileştirmeler gerçekleştirdik. Bu çerçevede kredi sistemi altyapısında düzenlemeler yaparak müşteri odaklılık ve ticari üretkenlik seviyelerinde artışlar sağladık. Ayrıca ticari ve iş yapış şekillerimizde verimliliğimizi yükselten yeni uygulamaları da hayata geçirdik. Böylece güçlü bir ticari performansla gelirlerimizi geçen yıla göre yüzde 26 oranında artırmayı başardık. Buna karşılık sıkı gider disiplini ve gelirlerdeki olumlu performans sayesinde gider/gelir rasyosunda da 12 puanlık bir iyileşme sağladık.”

Kredi kartları

Yapı Kredi’nin kredi kartlarındaki güçlü performansını 2009 yılında da sürdürdüğünü belirten Açıkalın, şöyle devam etti:

“Yapı Kredi olarak kredi kartları alanındaki 18 yıllık liderliğimizi 2009′da da devam ettirdik. Kredi kartı bakiyesine göre yüzde 20,4′lük pazar payı elde ederek sektörde ilk sıradaki yerimizi koruduk. Bununla birlikte finansal iştiraklerimiz Yapı Kredi Faktoring ve Yapı Kredi Leasing de sırasıyla yüzde 26,9 ve yüzde 16,1′lik pazar paylarıyla 2009′u lider bitirdiler. Ayrıca, düşen faiz ortamında müşterilerin yatırım tercihinin mevduattan varlık yönetimi alanına kaymasıyla yönetilen varlıklarımızı yüzde 24 oranında büyüterek 7,7 milyar TL seviyesine ulaştırmayı başardık.

“2010′da sektörden fazla büyüyeceğiz”

2010 yılında da müşteri memnuniyetine, sürdürülebilir büyümeye ve kârlılığın korunmasına odaklanmaya devam edeceklerini belirten Açıkalın, “Sektör ve makro ekonomik görünüme ilişkin öngörülerimiz çerçevesinde 2010 yılında sektörde kredi büyümesinin yüzde 12-15 civarında olmasını bekliyoruz. Yapı Kredi olarak sektörün üzerinde bir büyüme gerçekleştirerek kredilerimizi yüzde 17-18 civarında artırmayı planlıyoruz. Özellikle KOBİ, konut kredileri, bireysel ihtiyaç kredileri, ticari ve kurumsal krediler ile proje finansmanı alanında pazar payı kazanmayı hedefliyoruz” dedi.

Banka olarak her alanda müşteri memnuniyetini en üst seviyeye taşıyacak çalışmalar gerçekleştirdiklerini vurgulayan Faik Açıkalın, The Banker dergisinin 2009 yılında Yapı Kredi’yi Türkiye’de Yılın Bankası olarak seçtiğini, Global Finance dergisinin ise hem “Bireysel İnternet Bankacılığı” hem de “Kurumsal İnternet Bankacılığı” alanlarında Yapı Kredi internet şubesini Avrupa’nın En İyisi seçtiğini anımsattı.

Faik Açıkalın, şöyle devam etti:

“Ayrıca Avrupa’nın en büyük altıncı kredi kartı programı olan World, The Banker’ın kredi kartı markaları sıralamasına tek Türk markası olarak girerek 400 milyon ABD Doları marka değeriyle Dünyanın En Değerli 10. Kart Programı seçildi. Bu çalışmalarımızın dünyanın önde gelen saygın finans yayınları tarafından takdir görmesi son derece gurur verici. Yapı Kredi’nin müşterileri ve çalışanları için daima ilk tercihi olması hedefiyle çalışmalarımıza devam ediyoruz.”

60 yeni şube 1200 kişiye istihdam

Faik Açıkalın, 838 şube ile Türkiye’nin en geniş dördüncü şube ağına sahip bankası konumunda olduklarını belirterek, 2010 yılında ise 60 yeni şube açarak yaklaşık 1.200 yeni personeli işe alacaklarını bildirdi.

Yapı Kredi’nin 31 Aralık 2009 Tarihli Konsolide Finansal Sonuçlarına ilişkin seçilmiş göstergeler de şöyle:

Net Grup kârı: 1 milyar 553 milyon TL

Faaliyet giderleri: 2 milyar 510 milyon TL

Toplam gelirler: 6 milyar 071 milyon TL

Toplam aktifler:  71 milyar 734 milyon TL

Net faiz dışı gelirler:  2 milyar 174 milyon TL

Toplam mevduat:  43 milyar 375 milyon TL

Net faiz gelirleri: 3 milyar 897 milyon TL

Toplam krediler: 38 milyar 863 milyon TL

Dünya Gazetesi